EAS of SA in Paraguay: die vraag stelt vrijwel elke buitenlandse ondernemer zich zodra hij hier een bedrijf wil oprichten. Het goede nieuws is dat het antwoord in de meeste gevallen simpel is. Ik leg u de echte verschillen uit, het criterium dat de doorslag geeft, en het geval waarin u zelfs helemaal geen bedrijf nodig heeft.
De twee structuren, in het kort
Wanneer u een kapitaalvennootschap opricht in Paraguay, gaat de keuze bijna altijd tussen twee vormen: de EAS (Empresa por Acciones Simplificadas) en de SA (Sociedad Anónima).
De EAS is grofweg het lokale equivalent van een Franse SARL of vereenvoudigde SAS. Ze is bedacht om snel te kunnen starten: oprichting binnen enkele weken in de meeste dossiers, beperkte kosten (in de orde van enkele honderden euro's met een advocaat, tarieven verschillen per kantoor), licht formalisme, en ze werkt uitstekend met een enkele vennoot. Dit is de structuur die verreweg de meeste buitenlandse ondernemers kiezen die hier een activiteit starten.
De SA is de historische, zwaardere vorm. Formelere statuten, strakker omkaderd bestuur, oprichtingstermijnen die eerder in maanden dan in weken worden geteld. Daar staat tegenover dat ze een solide kader biedt voor projecten met meerdere aandeelhouders, met investeerders die in en uit het kapitaal stappen, of aanzienlijke bedragen op het spel.
EAS of SA in Paraguay: de verschillen die echt tellen
Op papier zou u twintig criteria kunnen vergelijken. In de praktijk volstaan er vier:
- De termijn : enkele weken voor een EAS, een tot meerdere maanden voor een SA. Als uw activiteit snel moet kunnen factureren, is dit verschil geen detail.
- De kosten : de oprichting van een EAS blijft goedkoop vergeleken met Europese normen. Een SA kost meer, zowel bij de oprichting als in de werking, omdat er meer formaliteiten moeten worden onderhouden.
- Het bestuur : de EAS wordt op een soepele manier beheerd, wat past bij een enkele oprichter of twee vennoten die elkaar vertrouwen. De SA legt een strikter kader op, juist waardevol wanneer de vennoten elkaar niet kennen of wanneer belangen uiteenlopen.
- Het imago bij partners : voor een groot project met institutionele investeerders of corporate partners blijft de SA de verwachte vorm. Voor een dienstenactiviteit, handel of e-commerce zal niemand u een EAS kwalijk nemen.
Het criterium dat uiteindelijk de doorslag geeft, is bijna altijd dit: wie stapt er in het kapitaal?
Beginnen als EAS en doorgroeien naar een SA: het beste van twee werelden
Iets wat weinig mensen weten: de keuze ligt niet vast. U kunt prima met een EAS beginnen, om snel en tegen lage kosten van start te gaan, en later overstappen naar een SA wanneer het project groeit. Vaak is dat de beste optie wanneer u uw activiteit snel wilt lanceren maar toch serieuze ambities voor de middellange tot lange termijn hebt: u factureert meteen met de EAS en neemt de formaliteiten van een SA pas op u op de dag dat ze echt nuttig worden (nieuwe aandeelhouders, een financieringsronde, institutionele partners). U wint tijd aan het begin zonder de deur naar een steviger structuur later dicht te doen.
Het geval dat vaak vergeten wordt: soms heeft u helemaal geen bedrijf nodig
Veel mensen komen aan met de Europese reflex: activiteit = bedrijf. In Paraguay kan een particulier met zijn cédula een eenvoudig persoonlijk fiscaal nummer, het RUC, activeren en daarmee factureren. Dit is een statuut vergelijkbaar met de Franse zelfstandige zonder vennootschap (auto-entrepreneur), zonder bedrijfsoprichting, zonder kapitaal, zonder statuten.
Voor een freelancer, consultant of een activiteit die op kleine schaal begint, is dit vaak de beste ingang: u test, u factureert, en u richt pas een EAS op zodra de activiteit dat rechtvaardigt (personeel aannemen, volume, scheiding van vermogen, vennoten). Ik licht deze werkwijze toe op onze pagina boekhouding en RUC.
Wat u te wachten staat na de oprichting (en wat niemand u vertelt)
Welke structuur u ook kiest, de oprichting is maar de helft van het verhaal. De andere helft is het administratieve leven dat erop volgt:
- De boekhouding is verplicht, met regelmatige aangiftes, waaronder de IVA (de lokale btw). Een gemiste aangifte kan een dossier maandenlang blokkeren. Ik zie regelmatig ondernemers die de goedkoopste boekhouder namen en dat duur betaalden in vertragingen en boetes. Wees slim: kies een reactieve boekhouder, ook al kost die iets meer.
- De zakelijke bankrekening kost tijd. Reken op meerdere weken na de oprichting, en sommige banken willen uw kantoren fysiek bezoeken voordat ze de rekening openen: zo filteren ze lege vennootschappen eruit.
- U heeft een serieus adres nodig. Banken en de overheid letten hierop. Als u nog geen kantoor heeft, lost een bedrijfsdomiciliëring eigen domicilieadres dit meteen op.
Laatste praktische punt: u kunt een bedrijf oprichten met zowel een tijdelijke als een permanente verblijfsvergunning. U hoeft niet te wachten op de permanente verblijfsvergunning om te ondernemen.
Dit artikel is informatief en geen juridisch advies. Termijnen, kosten en vereisten veranderen en hangen af van uw project. Laat uw opzet valideren door een professional ter plaatse voordat u iets ondertekent.
Meer lezen: onze volledige gids om een bedrijf op te richten in Paraguay, en zodra het bedrijf is opgericht, hoe u uw boekhouding en facturen bijhoudt in Paraguay.
Ik help u kiezen, en daarna regel ik de rest
EAS, SA of gewoon een RUC: de juiste keuze hangt af van uw werkelijke project, niet van een vergelijkingstabel. Ons team in Asunción vertelt u eerlijk wat zinvol is in uw geval, en regelt vervolgens de oprichting, de maandelijkse boekhouding en alle bijbehorende stappen, in het Frans. Werp een blik op onze tarieven of schrijf ons om uw project af te bakenen voordat u iets opricht.